Ondergrondse gasopslaglocatie

Gas Storage Epe (EPE) is een ondergrondse gasopslaglocatie in Duitsland, ontwikkeld om flexibiliteit en leveringszekerheid in het Noordwest-Europese gasnetwerk te vergroten. Gas wordt opgeslagen in zoutcavernes op circa 1,2 kilometer diepte, ontstaan door zoutwinning. In opdracht van Nuon Energy (nu Vattenfall) is de opslagcapaciteit uitgebreid door middel van extra zoutcavernes en bijbehorende bovengrondse installaties.

Binnen dit project was Iv, in samenwerking met Visser & Smit Hanab, verantwoordelijk voor de engineering en het ontwerp van de installatie, aangevuld met inkoop, inspectie en begeleiding tijdens realisatie en inbedrijfstelling, binnen een EPC-contract. De uitbreiding omvatte de realisatie van aanvullende compressiecapaciteit, inclusief bijbehorende installaties en circa 6 kilometer transportleiding, noodzakelijk om grotere gasvolumes efficiënt te kunnen injecteren en produceren.

De installatie is aangesloten op zowel het Nederlandse hogedruk gastransportnet (GTS) als het Duitse netwerk (OGE), waardoor gasstromen grensoverschrijdend kunnen worden geïnjecteerd en onttrokken. Onderdeel hiervan was de realisatie van twee elektrisch aangedreven centrifugaalcompressoren (2 × 9 MW), uitgevoerd in een tweetrapsconfiguratie.

De uitbreiding vond plaats binnen een operationele installatie, waardoor ontwerp en uitvoering zorgvuldig moesten worden gefaseerd om de beschikbaarheid van het systeem te waarborgen. Aansluitingen tussen bestaande en nieuwe installaties werden uitgevoerd zonder verstoring van de lopende bedrijfsvoering.

Nieuwe compressie-installaties, pijpleidingen en procesinstallaties, inclusief civiele, werktuigbouwkundige en E&I-werken, moesten worden geïntegreerd in deze operationele installatie. Dit stelde hoge eisen aan veiligheid, beschikbaarheid en afstemming tussen verschillende technische disciplines en interfaces.

Daarnaast moesten drukniveaus, capaciteiten en regelstrategieën nauw op elkaar aansluiten. De installatie moest geschikt zijn voor zowel injectie- als onttrekkingsprocessen, met wisselende stromingsrichtingen, debieten en drukniveaus. De variabiliteit in bedrijfscondities, zoals fluctuaties in gasstromen en opslagcycli, stelde aanvullende eisen aan het ontwerp van de installaties.

De uitbreiding resulteerde in een toename van de opslagcapaciteit van 140 naar 220 miljoen m³ en een significante vergroting van de injectiecapaciteit met een factor 5. Daarnaast nam het aantal cavernes toe van vier naar zeven. Hiermee kan gas sneller worden geïnjecteerd en onttrokken, waardoor beter kan worden ingespeeld op schommelingen in vraag en aanbod. Dit vergroot de flexibiliteit en draagt bij aan de leveringszekerheid binnen het gasnetwerk in Noordwest-Europa.

Gasopslagfaciliteiten zoals Epe spelen daarmee een rol in het opvangen van pieken en tekorten in de energievoorziening. In de huidige markt, waarin binnenlandse gasproductie afneemt en afhankelijkheid van import toeneemt, draagt dit bij aan de operationele stabiliteit van het energiesysteem.

Ondergrondse opslagfaciliteiten zoals deze worden daarnaast in verband gebracht met toekomstige toepassingen, zoals de opslag van waterstof. Dit vraagt om vergelijkbare principes op het gebied van compressie, opslag en systeemintegratie, maar stelt tegelijkertijd aanvullende eisen aan materiaalgebruik en ontwerp.