Duizenden kunstwerken en één belangrijke vraag: waar beginnen we?
Provincie Gelderland beheert meer dan 7.000 kunstwerken. Van bruggen en viaducten tot fietstunnels, duikers en aquaducten. Al die objecten moeten veilig blijven functioneren, maar het is onmogelijk om ze allemaal tegelijk uitgebreid te onderzoeken. Hoe bepaal je dan welke kunstwerken als eerste aandacht nodig hebben? En hoe voorkom je dat je kostbare tijd en budget inzet op de verkeerde plekken? Met de ABC-methode hielp Iv de provincie om inzicht te krijgen in de constructieve risico’s binnen het areaal en onderbouwde keuzes te maken voor de komende jaren. We gingen hierover in gesprek met Niels Verdel, asset-specialist bij Provincie Gelderland.
Overal in Nederland staan beheerders voor dezelfde uitdaging. Bruggen, viaducten en andere kunstwerken verouderen, terwijl budgetten, capaciteit en beschikbare informatie beperkt zijn. Tegelijkertijd hebben beheerders een wettelijke verantwoordelijkheid om hun kunstwerken aantoonbaar veilig te houden. Voor regionale beheerders is die uitdaging vaak nog groter. Zij beheren gezamenlijk minstens zoveel vervangingswaarde als landelijke beheerders, maar hebben doorgaans meer objecten en minder budget per kunstwerk beschikbaar. Elk kunstwerk afzonderlijk onderzoeken is simpelweg niet haalbaar. De vraag wordt dan niet alleen welke kunstwerken aandacht nodig hebben, maar vooral: waar begin je? Hoe bepaal je of je moet renoveren, vervangen, onderhouden of juist nog even kunt afwachten? En hoe maak je verantwoorde en onderbouwde keuzes?
Die vragen speelden ook in Gelderland. De provincie beheert ruim 1.150 kilometer aan wegen, ruim 1100 km aan fietspaden en parallelwegen, bijna 1.000 kilometer aan watergangen en meer dan 7.000 kunstwerken. “Als provincie zijn wij verantwoordelijk voor alles wat zich langs onze provinciale infrastructuur bevindt”, vertelt asset-specialist Niels. “Van bruggen en viaducten tot fietstunnels, aquaducten en kleinere objecten zoals duikerbuizen. We hadden al veel kennis van het areaal en had een goed beeld van het reguliere onderhoud. Voor ons lag de uitdaging vooral bij de constructieve beoordeling van de kunstwerken. Maar het was niet duidelijk welke objecten als eerste onderzocht moesten worden.”
Sommige kunstwerken in Gelderland hadden uitgebreide documentatie. Van andere objecten ontbraken gegevens of berekeningen, bijvoorbeeld omdat zij al ruim 60 jaar oud zijn en vroeger niet zo goed gedocumenteerd werden. “Dat maakte het prioriteren lastig voor ons”, blikt Niels terug. “Begin je dan bij het bouwjaar? Bij de grootste objecten? Of bij de meest kritische verbindingen?” Er waren ook objecten waar hij zich zorgen over maakte. “Niet omdat er aanwijzingen waren dat er iets mis was, maar omdat we simpelweg niet precies wisten hoe compleet de beschikbare informatie nog was.” Om meer duidelijkheid te krijgen, schakelde de provincie Iv in voor een ABC-analyse: de Areaal Beoordeling Constructieve veiligheid.
De kracht van de ABC-methode zit in de risico-gestuurde aanpak. Niet elk object wordt direct tot in detail doorgerekend. Eerst wordt alle beschikbare informatie verzameld en gestructureerd. Vervolgens worden de kunstwerken beoordeeld op factoren die iets zeggen over de kans op constructieve problemen én de mogelijke gevolgen daarvan. Op basis daarvan ontstaat een prioritering van het areaal.
Voor de provincie Gelderland betekende dit eerst een belangrijke schifting. Minder risicovolle objecten zoals bepaalde kleine duikerbuizen, werden in overleg buiten de scope gehouden. Daardoor bleef een beheersbare groep van circa 500 grotere en complexere objecten over. “Het was een ontzagwekkende hoeveelheid informatie”, vertelt Niels. “Iv heeft alle beschikbare gegevens uit het digitale archief doorgespit. Rapportages, inspecties, tekeningen, berekeningen en herstelgegevens. Het was serieus uitzoekwerk. Als we dat zelf hadden moeten doen, waren we maanden bezig geweest.”
De analyse van Iv bracht precies in beeld welke objecten prioriteit verdienen voor nader onderzoek of een herberekening en welke objecten geen directe vervolgactie vragen. Niels: “Daardoor hebben we nu overzicht en kunnen we veel gerichter keuzes maken.” Een van de opvallendste uitkomsten van de ABC-analyse vond hij dat de resultaten grotendeels overeenkwamen met de verwachtingen van de provincie. “We gingen voor een deel af op ervaring en onderbuikgevoel. Dat bleek verrassend goed te kloppen. Het grote verschil is dat het nu ook onderbouwd op papier staat.”
De inzichten uit de ABC-analyse hebben direct invloed gehad op de onderhouds- en onderzoeksstrategie van de provincie. “Op basis van de analyse van Iv is een lijst ontstaan van ongeveer zestig objecten die de komende jaren constructief nader worden beschouwd en waar nodig worden herberekend. Het mooie is dat de uitkomsten goed aansluiten bij het budget dat we zelf hadden voorzien. We staan er in Gelderland financieel goed voor en we hadden al budget gereserveerd voor de komende vier jaar om kunstwerken nader te onderzoeken, maar we hadden Iv bewust geen budgetkaders meegegeven. We wilden dat de beoordeling volledig vanuit veiligheid– en risico-oogpunt zou plaatsvinden.”
Overal in Nederland staan beheerders voor dezelfde uitdaging. Daarom wordt het steeds belangrijker om onderbouwde keuzes te maken. Niet door alles tegelijk te onderzoeken, maar door eerst inzicht te krijgen in waar de grootste risico’s en onzekerheden zitten. Dan kunnen onderzoeken, onderhoud en investeringen gericht worden ingezet. Voor de Provincie Gelderland heeft de ABC-aanpak gebracht wat het meest nodig was: overzicht. Of zoals Niels het samenvat: “We zijn erg blij dat we Iv hebben ingeschakeld. Dankzij hun analyse hebben we nu een duidelijke en onderbouwde route vooruit.”
Wouter, directeur Infra en tevens COO van Iv, gaat hier graag over met je in gesprek! Neem contact op via 088 943 3200 of stuur een bericht.
