Nieuwe keersluis Limmel en staalbetonbrug bij Maastricht

De nieuwe keersluis Limmel vervangt de bijna 100-jaar-oude sluis in het Julianakanaal bij Maastricht. De bestaande keersluis had twee stalen deuren met een tussenpijler in het midden van het kanaal. In het nieuwe ontwerp is die situatie vervangen door één grote stalen hefdeur. Deze hangt in geopende stand boven de vaarweg en daalt bij hoogwater af tot op de drempel.

Met deze nieuwe variant ontstaat meer ruimte voor de scheepvaart, zonder dat de vaarweg verbreed hoefde te worden. Ook wordt het achterliggende gebied beschermd tegen extreem hoge Maasafvoeren.

Keersluis Limmel is het eerste waterbouwproject binnen het sluizenprogramma van Rijkswaterstaat dat met een Design, Build, Finance and Maintain-contract (DBFM) werd gerealiseerd. Bouwbedrijf Besix was, met mede-investeerder Rebel, verantwoordelijk voor zowel het ontwerp en de bouw van het totale project. Evenals voor de voorfinanciering en dertig jaar onderhoud ervan. Iv ontwierp zowel de stalen hefdeur van de nieuwe keersluis, de betonnen(!) nivelleerschuiven in de omloopriolen net als de staalbetonbrug met gescheiden rijbanen voor auto’s en fietsers.

De uitdaging was om een zo licht mogelijk ontwerp voor de keerdeur te maken, zodat de deur niet gebalanceerd hoefde te worden. Dat maakte de gehele keersluis een stuk eenvoudiger. Het ontwerp van één grote stalen hefdeur vroeg enerzijds om diepgaande kennis van staalconstructies, anderzijds ook om kennis over waterbouwkundige belastingen en beweegbare waterkeringen. Iv bood als oplossing een constructief systeem met twee lensliggers en een waterkerende huidplaat in de neutrale lijn. Daarmee scheidden we de lokale en globale krachtswerking en beperkten we de invloed van plooistabiliteit op de plaatdikten. 

De uitdaging zat daarbij ook in het slim benutten van de lage torsiestijfheid van de deur. Hierdoor waren minder strenge bouwtoleranties voor de heftorens nodig, zonder concessies te doen aan de afdichting. Ook toetsten we het ontwerp op het betrouwbaar zakken bij maximale afvoer en op het beheersen van hydrodynamische trillingen. Voor de omloopriolen is in overleg met Besix gekozen voor betonnen schuiven die zich bij een calamiteit automatisch sluiten.

Verkeersbrug met gescheiden rijbanen

Ter verbetering van de veiligheid voor voetgangers en fietsers is ook een nieuwe, bredere verkeersbrug met gescheiden rijbanen over het Julianakanaal geplaatst. Iv baseerde haar ontwerp op een koker in een staalbeton concept, waarbij optimaal gebruik is gemaakt van de sterkte punten van beide materialen: beton in de drukzone en staal in de trekzone. Met dit ontwerp overspant de nieuwe brug het kanaal zonder tussensteunpunten en kon zodoende met minimale hinder in de vaarweg gebouwd worden.

Het ontwerp van de nieuwe keersluis resulteerde in een robuuste stalen hefdeur van circa 180 ton: ongeveer 100 ton lichter dan alternatieve ontwerpen uit de tenderfase. Doordat de tussenpijler verdween, kunnen grotere schepen de sluis passeren zonder verbreding van het kanaal.

Met dit ontwerp combineert Iv waterveiligheid met slanke staalbouw, een betere doorvaart en een bouwproces met minimale hinder voor scheepvaart.