De techniek achter wereldberoemde voetbalstadions
Supporters kijken naar het veld. Jaco kijkt ook omhoog. Naar de enorme overspanningen, de krachten in de dakconstructie en de techniek waarmee een dak kan bewegen. Achter stadions als Wembley, de Johan Cruijff ArenA en De Kuip gaan bijzondere technische vraagstukken schuil. Precies het soort constructieve uitdagingen waar onze engineers enthousiast van worden.
Jaco werkt sinds 2006 bij Iv. Hij begon als afstudeerder en groeide door tot projectmanager, afdelingshoofd Mechanical en uiteindelijk directeur Consult. Samen met zijn collega’s werkt hij aan grote, complexe constructies over de hele wereld.
Daaronder vallen ook verschillende bekende voetbalstadions. “Dat zijn constructies waar miljoenen mensen iets bij voelen”, vertelt Jaco. “Mensen kennen zo’n stadion. Ze zijn er geweest voor een wedstrijd of concert. Hoe bijzonder is het dan als jij hebt meegewerkt aan de constructie daarvan?”
De 133 meter hoge boog is het herkenningspunt van Wembley Stadium. Maar de boog is veel meer dan een architectonisch element. De constructie ondersteunt een groot deel van het stadiondak en moet enorme krachten veilig afdragen.
Dat vraagt om nauwkeurige berekeningen en slimme constructieve keuzes. Het dak moet grote overspanningen aankunnen, terwijl het zicht vanuit de tribunes zoveel mogelijk vrij blijft. Belastingen door het eigen gewicht, wind en het gebruik van het stadion komen allemaal samen in één constructief systeem.
Juist die combinatie van schaal, vorm en krachten maakt stadionengineering voor Jaco zo interessant. Wat voor bezoekers vanzelfsprekend lijkt, is het resultaat van talloze technische afwegingen.
Ook de Johan Cruijff ArenA kent een bijzondere dakconstructie. Iv verzorgde het ontwerp, de detailberekeningen en de werktekeningen van het vaste en beweegbare dak.
Het beweegbare deel is 71 bij 107 meter en kan binnen vijftien minuten worden geopend of gesloten. Zo’n grote constructie laten bewegen brengt een duidelijk spanningsveld met zich mee. Het dak moet stijf genoeg zijn om zijn vorm te behouden, maar het gewicht heeft direct invloed op de aandrijving.
Iv voerde later ook een restlevensduuranalyse uit op onderdelen van het bewegingsmechanisme. Het dak bleek in de praktijk veel vaker geopend en gesloten dan tijdens het oorspronkelijke ontwerp was voorzien. Onze engineers onderzochten daarom onder meer de remmen, versnellingsbakken en aandrijfmotoren en adviseerden welke componenten moesten worden vervangen.
“Tijdens een wedstrijd kijk ik tegenwoordig automatisch naar de constructie”, vertelt Jaco. “Hoe zit het dak in elkaar? Hoe hebben ze de overspanning opgelost? En welke bijzondere keuzes zijn er gemaakt?”
Werken aan voetbalstadions gaat niet alleen over het ontwerpen van nieuwe constructies. Bestaande stadions moeten ook veilig blijven voor tienduizenden bezoekers. Sinds 2017 voert Iv constructieve veiligheidsinspecties uit bij Stadion Feijenoord. Daarbij worden de staat en betrouwbaarheid van de constructie beoordeeld volgens de geldende eisen. De resultaten vormen een onderbouwing voor de jaarlijks afgegeven veiligheidsverklaring. Dat werk vraagt om een andere blik dan nieuwbouw. Engineers moeten bestaande constructies begrijpen, afwijkingen herkennen en bepalen of maatregelen nodig zijn. In een stadion waar regelmatig grote aantallen mensen samenkomen, is geen ruimte voor twijfel over de constructieve veiligheid.
Bij Iv werk je aan constructies die miljoenen mensen kennen en gebruiken. Van stadiondaken en publieke gebouwen tot landmarks zoals het London Eye.
Door de jaren heen hebben we een aanzienlijk trackrecord van projecten opgebouwd op het gebied van gebouwen.
